Aikido nomenclatuur
Alleen wie aikido beoefent, kan er de ware betekenis van ervaren! Aan een beginnend Aikidobeoefenaar uitleggen wat Aikido is, is heel moeilijk. Maar hem een lijst bezorgen met de meest gebruikte Japan-se benamingen en met een beetje uitleg erbij, vinden wij al beter dan helemaal niets. Daar gaan wij dus…
Als je bij ons naar de les komt, dan kom je rustig en aandachtig de DOJO = oefenplaats binnen, nadat je, uit respect voor die oefenruimte, eerst de groet = REI gebracht hebt. Vooraan in de dojo zie je de KAMIZA = ereplaats, waar wij ter nagedachtenis van de stichter en O-SENSEI = grootmeester MORIHEI UESHIBA, zijn foto ophangen. Als de sfeer je bevalt en je voelt je blij, dan zit je goed.
Voordat de oefening begint, leggen wij allemaal samen de TATAMI = matten open, brengen wij onze KEIKO-GI = oefenkledij, OBI = gordel en eventueel onze HAKAMA = broekrok in orde en stappen op de tatami. Wij groeten rechtopstaand = RITSU REI of zittend = ZA REI naar de kamiza. Dan gaan wij op een rij op de knieën zitten = SEIZA. YUDANSHA = houders van een DAN = meestergraad, zitten meestal rechts en daarnaast zitten de houders van een KYU = be-ginnergraad. Wij vergeten nooit dat wij altijd leerlingen blijven. Vooraan zit de SENSEI = leraar.
Eerst gaan wij ons ontspannen of “ledig ma-ken”, opdat wij de les goed in ons zouden kun-nen opnemen. Wij concentreren ons op onze ademhaling en mediteren = MOKUSO. Als de sensei het teken geeft, groeten wij, nog steeds zittend, eerst naar de kamiza en dan naar de sen-sei. Met de volgende woorden vragen wij of hij ons wil helpen: “O NEGAI SHIMASU”. Door het toepassen van deze “ceremonie” krijgen wij van meet af aan de kans om onze persoonlijke (gees-telijke en lichamelijke) houding te tonen en te verbeteren. Die houding = SHISEI is in Aikido van fundamenteel belang.
Dan beginnen wij de opwarmingsoefeningen = TAI SO. Wij leren ademhalingstechnieken (KOKYU); zij zijn zeer belangrijk in aikido. Wij leren vallen = UKEMI, zowel voorwaarts = MAE UKEMI als achterwaarts = USHIRO UKEMI. Wij oefenen alleen = TANDOKU DOSA en met twee = SO TAI DOSA. En dan beginnen wij aan de aikidotechnieken. Het zijn elkaar aanvullende aanvals- en verdedigingstechnieken en toch vormen zij de basis van wat aikido uiteindelijk kan worden: EENHEID TUSSEN LICHAAM EN GEEST, zowel binnen als buiten het gevecht.
Verveel je je nog niet? Geduld en doorzet-ting zijn onmisbare eigenschappen van een aikidoka! Nadat de sensei de oefening voorgedaan en toegelicht heeft, zullen SHITE of TORI = verde-diger (”diegene die uitvoert”) en UKE = aanvaller (”diegene die ontvangt”) elkaar groeten als blijk van wederzijds respect en zich wijden aan de voortdurende studie van de vele technieken en principes van aikido. Het kan om ongewapende oefeningen gaan, maar wij gebruiken ook de BOKKEN = houten zwaard, de JO = halflange houten stok en de TANTO = houten dolk. Dat doen wij nochtans hoofdzakelijk om onze houding, onze lichaamsbeweging = TAI SABAKI, onze afstand = MA, het ontmoetingspunt = MAAI en onze reactiesnelheid te verbeteren. Zo zullen wij IRIMI = instappend en TENKAN = draaiend leren bewegen, in MIGI = rechter of in HIDARI = linker KAMAE = houding, AIHAMMI = gelijk of GYAKU HAMMI = tegenovergesteld, OMOTE = voorlangs of URA = achter.
De voornaamste aanvalsvormen en verdedi-gingstechnieken zetten wij hierna voor jou op een rijtje. En maak je geen zorgen: het IS Japans, maar je leert het sneller dan je denkt! En ook nog dit: ga er steeds van uit dat je positieve = YANG krachten moet leren aanvullen met negatieve = YING, totdat je uiteindelijk één vloeiende bewe-ging overhoudt. Pas dan zal je eenheid bereikt hebben.
Zo! Wellicht ben je nu wel een beetje overdonderd, maar je leert al die dingen natuurlijk niet in één keer. En bovendien zitten er aardig wat gevorderde technieken tussen. Wij beginnen steeds weer bij het begin! En waarom wij de Ja-panse benamingen gebruiken: gewoon opdat alle aikidoka van de hele wereld “dezelfde taal zou-den spreken” op de tatami.
Als de les gedaan is, dan danken wij de sensei: “DOMO ARIGATO GOZAIMASHITA” en dankt hij ons voor de aandacht. Naar wat er nog zoal gebeurt, daar moet je maar eens goed naar kijken. En als je de uitstraling van toffe dingen ziet, dan zitten we op de goede golflengte: de golflengte van AIKIDO.


