Af en toe stellen we ons wel eens de vraag waarom we aikido beoefenen. Iedereen heeft daar zo wel zijn eigen redenen voor. Aikido is als een Zwitsers zakmes: je kan het voor tal van zaken gebruiken, maar je hebt zelf de keuze waarvoor je het wel en waarvoor je het niet gebruikt. Algemeen gesproken is aikido een onderwijssysteem waarin volgende aspecten te onderscheiden zijn:

CHI IKU of geestelijke ontwikkeling

Het is de ontwikkeling van het intellect. Door van aikido een echt studiegebied te maken, waarin we het “systeem” van aikido bestuderen op zich, maar ook in zijn bredere context (geografisch, historisch, religieus, technisch, gezondheid,…) en tevens te streven naar een gezonde geest in een gezond lichaam, kunnen we ons intellectueel ontwikkelen.

TAI IKU of lichamelijke ontwikkeling

Het spreekt voor zich dat we bij een gezonde training een gezond lichaam ontwikkelen. Intensieve training met een goede trainingsopbouw en het verzorgen van ons lichaam dragen bij tot een goede ontwikkeling.

TOKU IKU of morele ontwikkeling

Bij aikido hoort een “morele code” die jullie ongetwijfeld kennen, maar die ik toch maar nog even herhaal:

“Aikido is a way.
There is a commitment and there is an obligation.
Do not abuse or misuse the art of aikido.
Study carefully, honestly and humble.
Respect your senior and take care of your junior.”

Het is een code die verwacht dat je de studie van aikido als een serieuze zaak opneemt. Dat je aikido niet misbruikt (lees: andere mensen niet kwetst) en dat je er eerlijk en nederig bij blijft. De laatste regel van deze code vraagt dat je respect vertoont. Dit slaat op het sempai/kohai systeem dat in aikido toegepast wordt. De ouderen (lees: diegenen die reeds langer aikido beoefenen) moet je met respect behandelen: zij hebben de weg geëffend en het voorbeeld gegeven. De jongeren moeten we helpen door ons voorbeeld en door hen op de goede weg te zetten.

JO SHI KI NO KAN YO of gezond verstand

Bij de beoefening van aikido is het de bedoeling dat we gezond verstand ontwikkelen. Wanneer we bij een correcte training een gezonde geest in een gezond lichaam verkrijgen, dan zou een gezond verstand daaruit voort moeten vloeien. Gezond verstand houdt in dat we de zaken logisch bekijken. Dat we niet gehuld geraken in een mystieke mist die ons zicht verstoort, maar dat we klaar, duidelijk en in eenvoud oorzaak en gevolg kunnen onderscheiden van elkaar.

Het geheel van deze vier aspecten (chi iku, tai iku, toku iku en jo shi ki no kan yo) zou ertoe moeten leiden dat we betere mensen worden. Dit is natuurlijk een rekbaar begrip. Een “beter” mens worden kan een andere lading dekken in verschillende maatschappijen. Maar toch zijn er meestal een aantal grote gemene delers te onderscheiden. Doorgaans ervaren we “goed” zijn als respect hebben voor elkaar, voor onszelf, voor onze leefwereld. Elkaar niet kwetsen (niet fysisch, maar ook niet mentaal). Meehelpen aan een wereld waar het voor iedereen beter leven is.

Peter Van Marcke – 4 oktober 2001